در فضای اقتصادی امروز، کمتر صنعتی به اندازه خودروسازی تحت فشار همزمان جنگ، تحریم، قیمتگذاری دستوری، کمبود نقدینگی و افزایش هزینههای تولید قرار داشته است. با این حال، بررسی روند فعالیتهای گروه خودروسازی سایپا نشان میدهد این شرکت با گذر از پیچهای که مدیران گذشته ایجاد کرده بودند، به تدریج در حال عبور از بحران و ورود به دوره بازسازی عملیاتی و مالی هستند؛ روندی که آثار آن را میتوان هم در شاخصهای عملکردی و هم در برنامههای توسعهای مشاهده کرد.
تصویر روز ـ (مژگان قدیمی)، یکی از مهمترین نشانههای این تغییر، بهبود تدریجی وضعیت مالی است. اگرچه سایپا همچنان با هزینههای مالی و زیانهای انباشته ناشی از سالهای گذشته مواجه است، اما روند صورتهای مالی نسبت به دورههای قبل امیدوارکنندهتر شده و کاهش فشار نقدینگی نسبت به سال گذشته، نشان میدهد این شرکت در مدیریت منابع مالی مسیر اصلاح را در پیش گرفته است.
تعهدات معوق در حال جبران است
در بخش عملیاتی نیز نشانههای مثبتی دیده میشود. بخش قابل توجهی از تعهدات معوق که در سالهای گذشته به یکی از دغدغههای مشتریان و سهامداران تبدیل شده بود، امروز وارد مرحله تعیین تکلیف شده است. بخش عمده این تعهدات اکنون به خودروهای تولیدشدهای مربوط میشود که تنها در انتظار تکمیل برخی قطعات هستند؛ موضوعی که میتواند در ماههای آینده ضمن افزایش تحویل خودرو، جریان نقدی شرکت را نیز تقویت کند.
در کنار این تحولات، مدیریت زنجیره تأمین نیز به نظر میرسد وارد مرحله باثباتتری شده است. تنوعبخشی به منابع تأمین قطعات، کاهش وابستگی به تأمینکنندگان انحصاری و حرکت به سمت رقابتیترشدن خرید قطعات، اقدامی است که در بلندمدت میتواند کاهش بهای تمامشده محصولات و افزایش بهرهوری را به همراه داشته باشد؛ موضوعی که برای هر خودروساز، یکی از مهمترین ابزارهای افزایش سودآوری محسوب میشود.
از منظر تولید نیز چشمانداز متفاوتی پیش روی سایپا قرار دارد. وقفهای که سال گذشته به دلیل تغییر استانداردهای اجباری برخی محصولات ایجاد شد، هرچند بخشی از تیراژ تولید را کاهش داد، اما اکنون با جایگزینی محصولات جدید، این مانع تا حد زیادی برطرف شده است. همین مسئله میتواند زمینه رشد دوباره تولید در سال جاری را فراهم کند.
اما شاید مهمترین تحول، تغییر نگاه سایپا به آینده محصولات خود باشد. توسعه خودروهای جدید، برنامه عرضه محصولات بهروز، حرکت به سمت فناوریهای کممصرف و برنامه تجهیز محصولات به نسل جدید موتورهای داخلی، نشان میدهد شرکت تنها به حفظ وضعیت موجود فکر نمیکند، بلکه به دنبال ارتقای کیفیت، کاهش مصرف سوخت و افزایش رقابتپذیری در بازار است. کاهش مصرف سوخت موتورهای جدید از حدود ۷.۳ لیتر به ۵.۵ لیتر، نمونهای از همین رویکرد فناورانه است که میتواند مزیت رقابتی محصولات آینده سایپا را افزایش دهد.
رشد تولید خودروهای تجاری سایپا
در این میان، عملکرد برخی شرکتهای زیرمجموعه نیز امیدبخش ارزیابی میشود. رشد قابل توجه تولید و ارزش سایپادیزل، تثبیت جایگاه زامیاد در بازار خودروهای تجاری سبک و برنامه توسعه محصولات این شرکتها، نشان میدهد مسیر اصلاح تنها محدود به شرکت اصلی نیست و کل گروه خودروسازی سایپا در حال حرکت به سمت افزایش ارزشآفرینی است.
نکته مهم دیگر، تداوم سرمایهگذاری بر داخلیسازی و کاهش وابستگی به شرکای خارجی و قطعهسازان داخلی است که قطعات را به صورت انحصاری تولید میکنند.
تجربه سالهای گذشته نشان داده اتکای بیش از حد به قطعهسازان خاص و همکاریهای خارجی، ریسکهای قابل توجهی برای صنعت خودرو ایجاد میکند. از این منظر، تمرکز بر توسعه فناوری داخلی و همکاریهای هدفمند با شرکای قابل اتکا، میتواند پایداری بیشتری برای تولید ایجاد کند.
البته هنوز نمیتوان ادعا کرد همه مشکلات سایپا برطرف شده است. قیمتگذاری دستوری، هزینههای مالی بالا و محدودیتهای اقتصادی همچنان از مهمترین موانع سودآوری صنعت خودرو به شمار میروند. با این حال، آنچه امروز در عملکرد سایپا مشاهده میشود، تغییر جهت شرکت از مدیریت روزمرگی و حرکت به سمت توسعه است.
دیدگاهتان را بنویسید