تصویر روز ـ دفاتر خدمات قضایی مانند درگاهی هستند که مردم را به دستگاه قضایی ارتباط داده و می‌توانند در کاهش سردرگمی مردم و تسریع در رسیدگی به پرونده‌های قضایی نقش بسزایی داشته باشند که نیاز است از همه ظرفیت خود در جلب رضایت مردم و تسریع در کار استفاده کند.

در همین راستا محمدرضا سلطانی مدیرعامل کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در گفت‌وگو با میزان گفت: یکی از اهداف تاسیس دفاتر خدمات، دسترسی آسانِ شهروندان به خدمات قضایی از قبیل تقدیم دادخواست، شکواییه، اظهارنامه و … است که مراجعین قادرند به سهولت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی این خدمات را دریافت کنند.

وی در مورد نقش خدمات الکترونیک قضایی در کاهش پرونده‌های ورودی گفت: بر مبنای اهداف و سیاست‌هایی که در سال ۱۳۹۲ برای ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تعریف شد و در حال حاضر هم، عمده ورودی پرونده ها به دادگستری‌ها، ازطریق دفاتر صورت می‌گیرد و با توجه به اینکه پذیرش دادخواست به عنوان قدم اول چرخه کار قضایی بسیار حائز اهمیت است، تلاش می‌شود تا با بررسی‌های دقیق، سریع و با حداکثر دقت و صحت، دادخواست‌ها را پذیرفته و برای رسیدگی به مراجع قضایی ارسال کنند.

وی ادامه داد: با توجه به ماده ۱۵ آیین‌نامه اجرایی ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و کانون، علاوه بر کاربران که تخصص حقوقی دارند وجود حداقل یک حقوقدان در دفاتر ضروری است و این امر نقشِ مهم و تأثیرگذاری در کنترل دادخواست‌ها و کاهش ورودی پرونده‌ها به مراجع قضایی دارد.

مدیرعامل کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ادامه داد: در بحث راهنمایی در ثبت درخواست‌های اصحاب پرونده، حضور این حقوقدان در کنار سایر اعضای دفتر، نقش بسزایی در جلوگیری از اشتباه و در نهایت تاثیر مثبت در کاهش ورودی پرونده‌ها دارد.

درصد قابل توجهی از خدمات قضایی فناوری محور است

وی در مورد نقش دفاتر خدمات قضایی در هوشمندسازی فرآیند‌های قضایی گفت: براساس سند تحول و تعالی دستگاه قضایی، محور اصلیِ توسعه‌ی منجر به پیشرفت، بهره‌مندی حداکثری از فناوری اطلاعات است؛ و درصد قابل توجهی از ارائه خدمات قضایی نیز فناوری‌محور است که مجری یا همکار مجریِ اغلب آن برنامه‌ها، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه و به تبع آن، کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با بیش از هزار و دویست و پنجاه دفتر در سراسر کشور است و باید از فناوری‌های نوین در دستگاه قضایی، به بهترین شکل ممکن، استفاده کنند.

خدمات الکترونیک قضایی سیار در ۲۰ استان ارائه می‌شود

سلطانی در تشریح عملکرد کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، به ارائه خدمات سیار اشاره کرد و گفت: در پایان سال ۱۴۰۲ خدمات سیار تنها در ۱۵ دفتر در تهران ارائه می‌شد، اما با فراخوان کانون در سه ماه اخیر، اکنون در ۵۰ شهر از ۲۰ استان و بیش از یکصد و ۸۰ دفتر خدمات سیار ارائه می‌شود.

محمدرضا سلطانی گفت: یکی از بخش‌های فناوری‌های نوین نیز فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی و فناوری‌های دیگر است که می‌تواند به دستگاه قضایی کمک کند. یکی از سیاست‌های کلی تدوین برنامه هفتم پیشرفت نیز همین موضوع است که قوه قضاییه از فناوری استفاده کند؛ به طوری که در احکام صادره از سوی مقام معظم رهبری تاکید شده تا از فناوری‌های نوین در ارائه خدمات قضایی استفاده شود.

وی ادامه داد: با تعریف سامانه‌های مختلف که در مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه تعریف شده و یا خواهد شد دفاتر خدمات الکترونیک قضایی موظف به استفاده از این سامانه‌ها هستند، بدیهی است که هوشمندسازی بر مبنای فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی اتفاق می‌افتد تا در راستای تحقق شعار «قوه قضاییه هوشمند در تراز انقلاب اسلامی» گام برداریم.

سلطانی در مورد تاثیر دفاتر خدمات قضایی و به طور کلی خدمات هوشمند قضایی در رضایت شهروندان از دستگاه قضایی گفت: رضایت‌مندیِ مراجعه‌کنندگان به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در زمانِ دریافتِ خدمات از این دفاتر، مهمترین هدف است که هیئت مدیره کانون و کلیه مدیران دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در سراسر کشور بر آن پایبند بوده و اعتقاد داریم، هرگونه اقدامی که در زمینه بهبود و توسعه ارائه خدمات این دفاتر صورت می‌گیرد با هدف به‌دست آوردن رضایتمندی مردم است.

وی در ادامه گفت: رضایتمندی زمانی رقم خواهد خورد که در تحقق اهداف کلان سند تحول و تعالی دستگاه قضایی نقش دفاترخدمات الکترونیک قضایی را پررنگ و ویژه دیده و در خصوص خودکاربری و ارائه خدمات غیرحضوری و همچنین استفاده از هوش مصنوعی، اقدامات لازم با محوریت دفاتر و باهدف دقت و صحت ثبت پرونده‌ها صورت گیرد.

مشکل شلوغی و ازدحام دفاتر خدمات قضایی حل شده است

سلطانی گفت: یکی از مهم‌ترین گلایه‌های مردم در خصوص دفاتر، شلوغ بودن آنهاست که به جهت مراجعات حضوری اتفاق افتاده است؛ برای حل بخشی از این مشکل، سامانه‌ای از طرف مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه طراحی و در سکو‌های پرکاربردی مانند آپ قرار داده شده و متقاضیان می‌توانند از همان‌جا نوبتشان را اخذ کنند.

سلطانی گفت: پس از انتخاب درگاه خدمات قوه قضاییه نوبت دهی دفاتر خدمات قضایی رفته و پس از ورود شماره تماس ،استان و شهرستان لیستی از دفاتر پیش چشم کاربر نمایش داده می شود که شلوغی و خلوتی آن برای مراجعه کننده مشخص است.

وی ادامه داد: بعد از اخذ نوبت نیز، نیاز به مراجعه نیست. چون می‌دانند چند نفر در مقابل آن‌ها وجود دارد. سامانه زمانی که ۵نفر به نوبتشان مانده تماس می‌گیرد یا پیامکی ارسال می‌کند. با این کار مدت زمان مراجعه و انتظار به دفاتر به حداقل زمان می‌رسد و این موضوع قطعا رضایت‌مندی را به همراه خواهد داشت.

وی گفت: علاوه‌ بر این، مردم از طریق دستگاه‌های نوبت‌دهی که در دفاتر وجود دارد، می‌توانند به راحتی، نوبتِ خود را دریافت کنند؛ با این کار ازدحام جمعیت کنترل خواهد شد و احساس رضایتمندی برای دفاتر و مردم ایجاد خواهد کرد. علاوه بر موارد فوق استفاده از فن آوری‌های نوین در دفاتر موجب شده است که بسیاری از سفر‌های درون شهر و برون شهری برای ثبت پرونده‌ها و پیگیری امور مربوط به آن حذف و هر مراجعه کننده‌ای میتواند در شهر خود و حتی در محلی که زندگی می‌کند، تقریبا تمامی مراحل دادرسی را در نزدیکترین دفتر خدمات به محل زندگی اش را بدون نیاز به سفر طی کند.

سلطانی گفت: بدیهی است که اگر با همین روش‌های ساده به مرور پیش برویم، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی از حالت سنتی خارج شده و به سمت الکترونیک و پیشرفته‌شدن هر چه بیشتر خواهند رفت که حس خوب رضایت را برای مردم با بهره‌مندی از هوش مصنوعی در پی دارد.

وی در مورد نقش دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در بهبود کارایی نظام قضایی کشور گفت: یکی از مهمترین موانع موجود و پیش‌روی دستگاه عدلیه، موضوع «اطاله دادرسی، حجم پرونده‌های ورودی و رضایتمندی مردم» است که باید، تمهیداتی در این خصوص اتخاذ شود.دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با بهرمندی از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی و نیز امکاناتی که مطرح شد، در راستای الکترونیکی شدنِ حداکثریِ، فرآیند‌های قضایی گام برمی دارد، که نقش موثر درکوتاه شدن فرایند دادرسی به کوتاهترین زمان ممکن دارد.

وی گفت: همچنین، با شرایط بهینه و به روز از جمله وجود کارشناسان خبره‌ی حقوقی در کنار سیستم‌های رایانه‌ای و بهره برداری از فناوری اطلاعات در دفاتر همراه با امکانات پیشرفته که در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی وجود دارد، می‌توان در کاهش حجم عمده‌ای از ورودی پرونده‌های قضایی به دستگاه قضایی تاثیر گذار بود، البته در این میان، تعامل ویژه مرکز آمار و فناوری اطاعات قوه قضاییه و نیز معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه بسیار حائز اهمیت است.

مدیرعامل کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی همچنین گفت: کلیه این امکانات اعم از منابع انسانی و فناورانه، در راستای ایجاد رضایت‌مندیِ حداکثری برای مردم عزیزمان است که امیدواریم بتوانیم در این راستا، گام‌های مثبت و مؤثری برداریم.

شایان ذکر است، خانواده بزرگ کانون دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با شعار «دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، از مردم برای مردم» در قالب بیش از ۱۲۰۰ دفتر با نیروهای متعهد و متخصص در سراسر کشور، در تحقق «قوه قضائیه هوشمند در تراز انقلاب اسلامی» در همکاری با مرکز آمار و فناوری اطلاعات دستگاه قضایی، همواره مشغولِ خدمت‌رسانی به عموم مردم شریف ایران اسلامی است.