در تحلیل هندسه قدرت جهانی، موقعیت ژئوپلیتیک و ظرفیتهای بالقوه اقتصادی، ایران را در جایگاهی فراتر از یک بازیگر منطقهای قرار داده است.
تصویر روز ـ نگاهی به آمارهای کلان و داشتههای استراتژیک نشان میدهد که «ایران اسلامی» نه تنها قلب تپنده خاورمیانه، بلکه کلید هدایت اقتصاد انرژی و ترانزیت در آیندهای بسیار نزدیک است.
چهارراه تمدن و هاب مواصلاتی جهان
ایران به لحاظ جغرافیایی، محل اتصال سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا و نقطه ثقل منطقه اوراسیاست. قرارگیری در مسیر جاده ابریشم و دسترسی همزمان به دریای خزر در شمال و آبهای آزاد بینالمللی (خلیج فارس و دریای عمان) در جنوب، این سرزمین را به «چهارراه تمدنها» بدل کرده است.
اهمیت این موقعیت زمانی دوچندان میشود که بدانیم در فلات ایران و حوزههای پیرامونی آن، جمعیتی بالغ بر ۴ میلیارد نفر زندگی میکنند و مرزهای آبی و خاکی ما با ۱۵ کشور همسایه، بازاری ۷۰۰ میلیون نفری را در دسترس قرار داده است.
حکمرانی بر شریانهای انرژی؛ از فسیلی تا تجدیدپذیر
اگر دیروز ایران با دارا بودن رتبه دوم ذخایر گاز و رتبه چهارم نفت جهان، بازیگر اصلی بازار انرژی بود، امروز با اشراف بر «تنگه هرمز» بهعنوان شریان حیاتی انتقال انرژی، نبض امنیت اقتصادی جهان را در دست دارد. اما آیندهپژوهی انرژی، ورق جدیدی را برای ایران رو کرده است: لیتیوم.
در حالی که جهان به سمت خودروهای برقی، تجهیزات فضایی و شبکههای برق هوشمند حرکت میکند، ایران با شناسایی ذخایر عظیم لیتیوم، در حال تبدیل شدن به قطب این ماده حیاتی است. این یعنی «حکمرانی اقتصاد انرژی آینده» در دستان ایران خواهد بود.
قدرت پنهان در خاک و تمدن
ظرفیتهای ایران تنها به زیرزمین محدود نمیشود. این سرزمین در حوزه کشاورزی و تنوع زیستی، شگفتیساز است:
* تنوع اقلیمی بینظیر: از بیابانهای مرکزی تا جنگلهای هیرکانی و سواحل طولانی جنوب.
* امنیت غذایی: کسب رتبه اول تا دهم جهان در تولید ۴۰ محصول کشاورزی و ایستادن در جایگاه دومین کشور نخلستان جهان.
* دانش بومی و صادرات: بهرهمندی از زمینهای حاصلخیز برای کشت گیاهان دارویی در بیش از ۶۰ درصد اراضی کشور.
سرمایه انسانی؛ موتور محرکه پیشرفت
آنچه به این داشتههای خدادادی اعتبار میبخشد، میراث فرهنگی غنی، تمدن باستانی و از همه مهمتر، جمعیت جوان و پویا است. دانش بومی نخبگان ایرانی در کنار ریشههای فرهنگی و هنری، بستری فراهم کرده که ایران را از یک صادرکننده مواد خام به یک قدرت صاحب تکنولوژی و صاحبنظر در معادلات جهانی تبدیل کند.
ایران امروز، ترکیبی از «تجربه تمدنی»، «ثروت منابع» و «موقعیت استراتژیک» است. مدیریت هوشمندانه این داراییها، بهویژه در حوزه انرژیهای نو و مسیرهای ترانزیتی، ایران را به لنگرگاه ثبات و پیشرفت در نقشه جدید جهان بدل خواهد کرد. ایران نه تنها یک کشور، بلکه یک «ضرورت» برای اقتصاد بینالملل است.
قربان محمد پورقاز / پژوهشگر و آیندهپژوه اقتصاد مدیریت
دیدگاهتان را بنویسید